Działania związane z procesem wpisu tradycji hutniczych i obchodów Dnia Hutnika na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego realizowane w latach 2023-2024 dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Inicjatywa zakłada wieloletnią ochronę oraz popularyzację tradycji hutniczych i obchodów Dnia Hutnika, ważnych elementów tożsamości miejsc i obszarów związanych z przemysłem hutniczym. Wraz z postępującą deindustrializacją tradycje te zanikają dlatego realizujemy kompleksową dokumentację, archiwizację zjawisk z zakresu niematerialnego dziedzictwa kultury hutniczej oraz ich upowszechnienie. Przeprowadzone ekspertyzy, konsultacje społeczne, zrealizowane warsztaty i działania popularyzatorskie realnie pozwalają na zachowanie żywotności zjawisk.

Naszym celem jest kultywowanie pamięci, jej twórcza reinterpretacja, integracja potencjałów środowisk związanych z szeroko pojętym hutnictwem. Wszystko to by pozwolić kulturze hutniczej trwać.

PROJEKTY

Akademia Liderów Dziedzictwa Hutniczego

Realizacja: 2025-2027 r.

TRADYCJE HUTNICZE. Realizacja planu ochrony

Realizacja: 2024 r.

TRADYCJE HUTNICZE. Ochrona i popularyzacja

Realizacja: 2023 r.

Logotyp Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Biały orzeł z żółtą koroną i nogami.

Akademia Liderów Dziedzictwa Hutniczego

„Akademia Liderów Dziedzictwa Hutniczego” to trzyletni projekt ochrony tradycji hutniczych i obchodów Dnia Hutnika. Jest on odpowiedzią na wpis obchodów Dnia Hutnika oraz tradycji hutniczych na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Jego realizacja opiera się na postulatach zawartych w opracowanym przez depozytariuszy planie ochrony. Głównym celem jest podjęcie długofalowych, kompleksowych działań dokumentacyjnych i archiwizacyjnych, a także organizacja regularnych spotkań środowiska hutniczego, integrujących potencjał społeczny i wzmacniających więzi między pokoleniami.

Projekt obejmuje także inicjatywy edukacyjne i popularyzatorskie skierowane do różnych grup odbiorców, które mają na celu kultywowanie tradycji hutniczych, interpretowanie ich znaczenia w nowych kontekstach oraz wprowadzanie do współczesnej narracji kulturowej. Działania mają zapewnić przetrwanie kultury hutniczej, która zanika wraz z przemianami przemysłu ciężkiego oraz wspierać międzypokoleniową transmisję wiedzy i pamięci.

Zadanie jest również narzędziem budowania społeczności wokół Muzeum Hutnictwa, angażując mieszkańców, pasjonatów i młodsze pokolenia w aktywną ochronę dziedzictwa przemysłowego regionu.

Korzyści z realizacji projektu

Spotkania depozytariuszy

Targi pracy i edukacji „Rozpalamy nowy ogień" 07-08/04/2025

Pochód ludzi ognia 04/05/2025

Dokumentacja obchodów Dnia Hutnika

Florianfest 2025 – Rodzinne święto hutnicze 10/05/2025

Warsztaty dotyczące dziedzictwa kulturowego 28-29/10/2025

Hutniczy Radiowęzeł

Dokumentacja żywego Przemysłu

Spotkania dla nauczycieli 13/11/2025

Spotkania dla seniorów

Warsztaty dla rodzin z dziećmi

Materiały edukacyjne

Wywiady pogłębione

Dofinansowanie

DOFINANSOWANIE

Logotyp Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Biały orzeł z żółtą koroną i nogami.
Zadanie pn. Akademia Liderów Dziedzictwa Hutniczego dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego

Całkowita wartość zadania 262 520 zł

Pozyskane dotacje 210 000 zł

Korzyści z realizacji projektu

Realizacja projektu „Akademia Liderów Dziedzictwa Hutniczego” przynosi wymierne korzyści społeczne, edukacyjne i kulturowe, zarówno dla mieszkańców regionu, jak i całej społeczności skupionej wokół hutnictwa.

WZMOCNIENIE WSPÓLNOTY I TOŻSAMOŚCI LOKALNEJ 
Projekt pozwala odbudować poczucie wspólnoty i dumy z dziedzictwa hutniczego. Dzięki wspólnym działaniom i spotkaniom mieszkańcy Chorzowa i innych miast na nowo odkrywają wartość tradycji, które przez ponad 200 lat kształtowały nie tylko Śląsk, ale też inne regiony kraju

OCALENIE I DOKUMENTACJA DZIEDZICTWA
Poprzez realizację wywiadów, filmów oraz fotografii projekt chroni unikatowe świadectwa życia hutników, ich język, zwyczaje i obrzędy, a także obraz żywego przemysłu w trzeciej dekadzie XXI wieku. Zgromadzone materiały stanowią cenny zasób archiwalny dla przyszłych pokoleń, badaczy i edukatorów.

EDUKACJA I ROZWÓJ KOMPETENCJI
Akademia Liderów Dziedzictwa Hutniczego umożliwia zdobywanie nowej wiedzy o kulturze hutniczej i jej współczesnych kontekstach. Nauczyciele, uczniowie, seniorzy i animatorzy kultury uczą się, jak twórczo interpretować dziedzictwo, przekazywać je dalej i wykorzystywać w działaniach edukacyjnych i artystycznych.

NOWY WIZERUNEK HUTNICTWA
Poprzez Targi Pracy, warsztaty i wizyty w czynnych zakładach projekt promuje hutnictwo jako nowoczesną, innowacyjną i potrzebną branżę. Uczy, że przemysł może być inspiracją dla kultury, edukacji i nauki.

ROZWÓJ KAPITAŁU SPOŁECZNEGO I KULTUROWEGO
Projekt pobudza aktywność społeczną, wspiera kreatywność i współpracę między instytucjami, uczelniami i mieszkańcami. To inwestycja w ludzi, ich umiejętności i zaangażowanie w budowanie nowoczesnego, świadomego dziedzictwa.

ZACHOWANIE ŻYWOTNOŚCI KULTURY HUTNICZEJ
Wprowadzenie tradycji w nowe konteksty i promocja wśród nowych grup odbiorców.

BUDOWANIE SPOŁECZNOŚCI WOKÓŁ MUZEUM HUTNICTWA
Zwiększenie zaangażowania lokalnej społeczności w działania kulturalne i edukacyjne.

Spotkanie depozytariuszy 05/03/2025

Pierwsze w tym roku spotkanie depozytariuszy tradycji hutniczych w Chorzowie zgromadziło 23 byłych i obecnych pracowników zakładów, związków zawodowych, stowarzyszeń, naukowców i animatorów kultury hutniczej. Poruszono aspekty tegorocznych działań ujętych w planie ochrony, a także ich finansowania i realizacji. Zaplanowano działania na cały rok oraz ustalono, że wszyscy depozytariusze przygotują raport z działań w formie rocznej.

Spotkanie depozytariuszy 24/06/2025

Podczas czerwcowego spotkania depozytariuszy przekazano do Muzeum raporty z pierwszego roku działań (maj 2024 – czerwiec 2025), obejmujące działania związane z obchodami Dnia Hutnika oraz kultywowaniem tradycji hutniczych w poszczególnych województwach.
Na spotkaniu omówiono plany dalszych działań dokumentacyjnych, archiwizacyjnych i popularyzatorskich. Podkreślono znaczenie międzypokoleniowej transmisji wiedzy oraz pozyskania nowych grup odbiorców.
Marlena Hermanowicz przekazała informację o pozyskanym dofinansowania na projekt „Akademia Liderów Dziedzictwa Hutniczego oraz o złożonym wniosku grantowym: „Hutniczo mowa we modych gowach. Na ratunek zanikającemu socjolektowi hutniczemu”.

Tego dnia Depozytariusze pożegnali też dotychczasową Kierowniczkę Działu Edukacji – panią Marlenę Hermanowicz, która przedstawiła swoją następczynię – Alicję Podstolec.

Spotkanie depozytariuszy 17/11/2025

Podczas listopadowego zebrania zostały omówione najważniejsze działania zrealizowane w mijającym roku w ramach programu wpisu na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego.
Zostały również przedstawione efekty projektów prowadzonych przez Muzeum Hutnictwa i partnerów, w tym m.in.:

  • „Hutniczo mowa we młodych głowach” – projekt ratujący ginący socjolekt hutniczy, prowadzony od lipca do października, obejmujący badania językowe, warsztaty dla dzieci i młodzieży oraz opracowanie słownika, gier karcianych i gier online.
  • Akademię Liderów Dziedzictwa Hutniczego 2025, w ramach której zrealizowano liczne działania edukacyjne, dokumentacyjne i animacyjne: spotkania depozytariuszy (marzec, czerwiec, listopad), udział w Targach Pracy i Edukacji Młodzieży, dokumentację obchodów Dnia Hutnika i Pochód Ludzi Ognia, warsztaty międzypokoleniowe, materiały edukacyjne, hutniczy radiowęzeł i wiele innych.
  • Szlak Dwóch Hut – którego murale już dziś można oglądać, a kolejne elementy (m.in. podcasty, pocztówki, mapka szlaku) pojawią się niebawem. Otwarcie szlaku zaplanowano na 14 grudnia o 14:00.

W drugiej części spotkania wspólnie zastanawiano się nad najważniejszymi kierunkami działań na nadchodzący rok, ze szczególnym uwzględnieniem przygotowań do obchodów Dnia Hutnika 2026.
Na zakończenie uzgodniono, że kolejne spotkanie depozytariuszy odbędzie się 9 lutego 2026 r.

Spotkanie depozytariuszy 09/02/2026

Pierwsze spotkanie depozytariuszy w 2026 roku było poświęcone omówieniu kluczowych zagadnień związanych z planowanymi działaniami. Głównym tematem rozmów były tegoroczne obchody Dnia Hutnika realizowane w różnych województwach. Ponadto omówione zostały kwestie organizacyjne związane z Targami Edukacji i Pracy, stan przygotowań do wydarzeń FlorianFest oraz Pochodu Ludzi Ogni. Przedmiotem rozmów były także propozycje wspólnych przedsięwzięć do realizacji w bieżącym roku.

Targi pracy i edukacji „Rozpalamy nowy ogień" 07-08/04/2025

Dwudniowe wydarzenie, zorganizowane przez Muzeum Hutnictwa w Chorzowie we współpracy z wiodącymi uczelniami technicznymi i przedsiębiorstwami przemysłowymi, zgromadziło setki uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych z całego regionu. Targi stały się przestrzenią spotkań młodzieży z przedstawicielami świata nauki, edukacji i przemysłu – miejscem inspiracji, wymiany doświadczeń i budowania planów na przyszłość.

W programie znalazły się:
• strefa wystawców prezentująca ofertę uczelni wyższych, szkół branżowych i przedsiębiorstw,
• warsztaty tematyczne z zakresu robotyki, automatyki, recyklingu metali, projektowania CAD, skanowania 3D, inżynierii materiałowej, zielonych technologii i wirtualnej rzeczywistości,
• interaktywne wykłady pokazujące powiązania między nauką, technologią i codziennym życiem – m.in. o tym, co łączy nić chirurgiczną z samochodem Tesla czy hutę ze smartfonem,
• pokazy technologiczne, w tym symulacje spawania, eksperymenty z mikroskopami metalograficznymi, pokazy dronów, planetarium mobilne, prototypowanie i wirtualne wycieczki po lotnisku w okularach VR.

Wśród wystawców znaleźli się m.in. ArcelorMittal Poland, KGHM Polska Miedź S.A., Politechnika Śląska, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Politechnika Częstochowska, Uniwersytet Śląski, Akademia Śląska, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Wyższa Szkoła Zarządzania Ochroną Pracy, Uniwersytet WSB Merito Chorzów, Górnośląska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości im. Karola Goduli oraz Łukasiewicz – Instytut Metali Nieżelaznych.

Dużym zainteresowaniem cieszyły się również warsztaty budowania CV, symulacje rozmów kwalifikacyjnych oraz zajęcia rozwijające kompetencje miękkie, takie jak komunikacja, praca zespołowa czy moderacja wizualna.

Dodatkowo uczestnicy mieli także okazję odwiedzić zakłady przemysłowe – Walcownię Blach Batory oraz Hutę Bankową – poznając z bliska środowisko pracy nowoczesnych zakładów.

Pochód ludzi ognia 04/05/2025

W niedzielę, 4 maja 2025 w Chorzowie odbyły się uroczyste obchody Dnia Hutnika – święta głęboko zakorzenionego w tradycji przemysłowej miasta i całego regionu. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele środowisk hutniczych, mieszkańcy Chorzowa, a także goście z innych ośrodków hutniczych w Polsce.

Uroczystości rozpoczęły się pochodem hutników, który wyruszył o godzinie 11.00. Kolumnę prowadziła Orkiestra Dęta Huty Łabędy, nadając wydarzeniu wyjątkowo podniosły i uroczysty charakter. Pochód przeszedł ulicami miasta od Walcowni Blach Batory do gmachu Dyrekcji Huty Batory przy ul. Dyrekcyjnej 6, gdzie uczestnicy złożyli kwiaty pod figurą św. Floriana – patrona hutników.

W wydarzeniu udział wzięli nie tylko hutnicy, ale również przedstawiciele zawodów „ognia” – strażacy, koksownicy, a także władze miasta, co podkreśliło wspólne dziedzictwo i symboliczny wymiar święta. Wspólne świętowanie przypomniało o korzeniach przemysłowych Chorzowa i o roli, jaką odgrywały huty w rozwoju miasta, regionu i polskiego przemysłu ciężkiego.

Dokumentacja obchodów Dnia Hutnika

W roku 2025 dokonano dwóch dokumentacji video obchodów Dnia Hutnika – były to Marsz Hutników Warszawskich oraz Ogólnopolskie Obchody Dnia Hutnika w Krakowie.

Marsz Hutników Warszawskich

7 maja 2025 roku w Warszawie odbył się Marsz Hutników Warszawskich – ważny punkt majowych obchodów hutniczych w Polsce. Wydarzenie zgromadziło pracowników i emerytów Huty ArcelorMittal Warszawa, przedstawicieli branży oraz mieszkańców dzielnicy Bielany, którzy wspólnie oddali hołd pokoleniom warszawskich hutników.

Uroczystość rozpoczęła się przy wejściu do stacji metra Wawrzyszew, w pobliżu Ronda Hutników Warszawskich, gdzie złożono kwiaty pod tablicą upamiętniającą dawnych pracowników stołecznej huty. Następnie uczestnicy przeszli ulicą Kasprowicza w kierunku bramy głównej Huty ArcelorMittal Warszawa, gdzie odbyło się symboliczne złożenie kwiatów pod pomnikiem-walcarką.

Marsz zakończył się wspólną fotografią i poczęstunkiem, który stał się okazją do spotkania środowiska hutniczego i mieszkańców miasta. Wydarzenie miało nie tylko wymiar lokalny, lecz także symboliczny – włączyło Warszawę w ogólnopolskie obchody Dnia Hutnika, podkreślając znaczenie warszawskiego hutnictwa w historii przemysłu w Polsce.

Ogólnopolskie Obchody Dnia Hutnika w Krakowie

9 maja 2025 roku w Krakowie odbyły się centralne, ogólnopolskie obchody Dnia Hutnika, których gospodarzem tradycyjnie była Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica – uczelnia techniczna w kraju kształcąca przyszłych specjalistów hutnictwa i metalurgii.

Uroczystości rozpoczęły się o godz. 13:00 od uroczystego posiedzenia Senatu AGH w Auli Pawilonu A-0, podczas którego podkreślano rolę polskiego hutnictwa w rozwoju gospodarczym kraju oraz znaczenie nauki i edukacji technicznej w kształtowaniu przyszłości tej branży. O godz. 14:30 w holu głównym odbyła się Ceremonia Ślubowania Hutniczego – moment szczególnie ważny dla studentów, którzy poprzez złożenie przysięgi symbolicznie wstąpili do grona polskiej społeczności hutniczej.

Uroczystości zakończyło spotkanie integracyjne w Klubie Studio na terenie Miasteczka Studenckiego AGH, stanowiące okazję do rozmów, wspomnień i wspólnego świętowania.

Tegoroczne wydarzenia w Krakowie miały rangę ogólnopolskiego święta całego środowiska hutniczego, gromadząc przedstawicieli uczelni, zakładów przemysłowych, organizacji branżowych oraz instytucji kultury i nauki. Podczas obchodów podkreślano, że Dzień Hutnika to nie tylko tradycja akademicka, ale przede wszystkim symbol dumy zawodowej, solidarności i ciągłości dziedzictwa przemysłowego Polski.

Florianfest 2025 – Rodzinne święto hutnicze 10/05/2025

Tegoroczna edycja FLORIANFESTU – Rodzinnego Święta Hutniczego po raz kolejny zgromadziła tłumy mieszkańców Chorzowa, miłośników hutnictwa z całego regionu. W przestrzeniach Muzeum Hutnictwa w Chorzowie przez cały dzień odbywały się koncerty, warsztaty, pokazy naukowe i działania plenerowe – wszystko w atmosferze radości, wspólnoty i dumy z hutniczych tradycji.

W ramach wydarzenia goście mogli wraz z przewodnikami zwiedzać stałą ekspozycję Muzeum – „Królestwo Żelaza”, uczestniczyć w
spektaklu „Ślonski Blues” w wykonaniu Ślonskiej Bajarki oraz wspólnie koncercie muzyki light metalowej, podczas którego w rytmach perkusji i instrumentów hutniczych uczestnicy współtworzyli dźwięki przemysłowego świata.

Istotnym punktem dnia była gala wręczenia nagród laureatom konkursu „Laurka na Dzień Hutnika”, połączona z widowiskowym przemiankiem hutniczym przygotowanym przez studentów Politechniki Śląskiej.

Zorganizowano także strefę warsztatową dla rodzin z dziećmi: Hutnicze Majstry – strefa warsztatowa obejmującą nauka robotyki i podstaw programowania, tworzenie hutniczych okularów inspirowanych przemysłem oraz warsztaty monotypii hutniczej.
Dodatkowo odbyły się warsztaty ekologiczne i naukowe: „Owadzia M3” (budowanie domków dla owadów) czy widowiskowy pokaz „(W)Ciekły Azot!”, który wzbudził ogromne emocje zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych. Wielu zwiedzających przyciągnęło także mobilne laboratorium chemiczne „Trach! Bach! Ciach!”. Zwiedzający uczestniczyli także w warsztatach „Sekrety hutniczej urody”, podczas których tworzyli własne ekokosmetyki oraz zajęciach „Huta – Człowiek”, łączących elementy medycyny i inżynierii materiałowej.

Organizatorzy przygotowali również „Hutniczo Zegrōdka” (strefa sadzenia roślin w Radośniku Hutniczym Ogrodzie Społecznym, wspieraną przez ArcelorMittal Poland oraz rodzinny maraton „Redenmageddon vol. 2”, który połączył ruch, zabawę i edukację o hutniczym dziedzictwie.

Można było także wpaść „Z sąsiedzką wizytą” – do Huty Królewskiej (ArcelorMittal Poland. Nie zabrakło też spacerów tematycznych, które odkrywały przemysłową historię miasta i losy jego mieszkańców
Dzień zakończył się koncertem Orkiestry Reprezentacyjnej Akademii Górniczo-Hutniczej – „Z miłości do blachy!”, który porwał publiczność energią i brzmieniem stali.

Realizowane przez nas wydarzenie zostało nominowane w plebiscycie Słoneczniki 2025 portalu CzasDzieci.pl w dwóch kategoriach: „Ruch” oraz „Logika”.

Warsztaty dotyczące dziedzictwa kulturowego 28-29/10/2025

28 i 29 października w Muzeum Hutnictwa odbyły się warsztaty poświęcone dziedzictwu kulturowemu, w których uczestniczyła młodzież z dwóch szkół średnich: I Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza w Rudzie Śląskiej oraz IV Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej – Curie w Chorzowie.

Zajęcia obejmowały trzy moduły: oprowadzanie po wystawie stałej, warsztaty poświęcone dziedzictwu kulturowemu oraz warsztaty dotyczącego hutniczego socjolektu.

Uczniowie wspólnie z edukatorami zastanawiali się, co możemy uznać za dziedzictwo i dlaczego nie zawsze są to jedynie zabytki czy pamiątki z przeszłości. Podczas pracy warsztatowej, z wykorzystaniem rutyn myślenia krytycznego oraz elementów działań twórczych, uczestnicy tworzyli własne definicje dziedzictwa. Rozmawiali o jego znaczeniu, o tym, które elementy są dla nich najważniejsze oraz jak można je chronić. Dzięki wspólnej refleksji odkrywali, że dziedzictwo to nie tylko materialne ślady historii, ale również wartości, zwyczaje, język i sposób postrzegania świata.

Warsztat dotyczący socjolektu hutniczego, czyli języka używanego przez pracowników hut pozwolił uczniom nie tylko poznać niektóre słowa używane w hutniczych halach, ale też przekonać się, że za pomocą słów i zwrotów można przekazywać doświadczenie, tożsamość zawodową i więź ze środowiskiem pracy.
Warsztaty stały się okazją nie tylko do zdobywania wiedzy, ale również do refleksji nad tożsamością regionu, historią i językiem, który wciąż łączy pokolenia.

Hutniczy Radiowęzeł

W ramach projektu powstała seria sześciu audycji „Hutniczego Radiowęzła” nagranych podczas spotkań organizowanych przez Muzeum. Nagrania zawierają min. wypowiedzi byłych i obecnych pracowników zakładów, dźwięki dokumentujące życie czynnych zakładów, opowieści i wspomnienia mieszkańców, którzy sąsiadowali z hutami. Razem tworzą wielowątkową opowieść o świecie hut, o emocjach ludzi związanych z tym zawodem, o pamięci przekazywanej w domach, zakładach pracy i lokalnych wspólnotach.

Audycji można posłuchać na naszym kanale YouTube oraz w serwisach SpotifyApple Podcast.

Opowieści hutnicze

Chochliki w Muzeum Hutnictwa

Adam Nowak hutnik Huty „Batory” i Huty „Królewskiej”

Ogień

Warsztaty dla dzieci Akademia Hutniczych Liderów

Mój Tata Hutnik

Dokumentacja żywego przemysłu

W ramach projektu Muzeum dokumentuje żywy przemysł hutniczy. W 2025 roku zorganizowano wyjścia do: Huty Bankowej sp. z o.o. Huty Pokój Profile sp. z o.o. oraz Arcelor Mittal Sp. z o. o. w Świętochłowicach, w których udział wzięli zarówno profesjonalni twórcy, jak i młodzież. Efektem tych spotkań są filmy oraz fotoreportaże ukazujące współczesną pracę hutników i dynamikę przemysłowego środowiska.

Spotkania dla nauczycieli 13.11.2025

13 listopada 2025 r. w Muzeum Hutnictwa odbyły się dwa wyjątkowe wydarzenia dedykowane nauczycielom, których wspólnym celem było ukazanie hutnictwa jako inspirującego narzędzia do pracy edukacyjnej – zarówno w perspektywie humanistycznej, jak i technicznej.

 

Pierwsze ze spotkań – , „Żywe hutnictwo” – miało charakter terenowo-studyjny i pozwoliło uczestnikom doświadczyć dziedzictwa przemysłowego w praktyce. Nauczyciele rozpoczęli od zwiedzania wystawy stałej, poznając hutniczą przeszłość regionu z nowej, bardziej namacalnej perspektywy. Następnie odwiedzili czynną kuźnię Minec Sp. z o.o., gdzie dźwięk młotów, żar metalu i bliskość pracującego zakładu przemysłowego stworzyły pełne dynamiki tło do rozmów o współczesnym wykorzystaniu historii hutnictwa w edukacji. Dzięki mecenatowi Minec Sp. z o.o. uczestnicy zwiedzili również zrewitalizowany pawilon wystawowy z 1911 roku – dziś galerię prezentującą malarstwo przemysłowe oraz unikatowe makiety Königshütte.

 

Spotkanie stało się impulsem do dyskusji o nowych sposobach opowiadania o regionie oraz o możliwościach wykorzystania dziedzictwa technicznego w doradztwie zawodowym.

Drugie wydarzenie – seminarium „Kuźnia tożsamości – hutnictwo w edukacji lokalnej” – skierowało uwagę na wielowymiarowość hutniczego dziedzictwa. Dr Jacek Kurek w wykładzie „U stóp Góry Horeb – to, co z ognia zrodzone” zaprosił uczestników do refleksji nad kulturowym, symbolicznym i duchowym wymiarem ognia oraz pracy z metalem. Z kolei dr hab. inż. Jacek Pieprzyca, prof. PŚl, w wystąpieniu „Hutnictwo żelaza wczoraj, dziś i jutro. Kilka refleksji o analogiach i różnicach” przedstawił techniczne aspekty tej dziedziny, opisując jej zmienność, współczesne wyzwania i kierunki rozwoju. Połączenie perspektywy humanistycznej i inżynierskiej uwidoczniło, jak bogatym i złożonym zjawiskiem jest hutnictwo – i jak szeroko można je wykorzystywać w pracy dydaktycznej.

 

Oba wydarzenia pokazały, że hutnictwo może być nie tylko tematem historycznym, lecz także punktem wyjścia do rozmów o tożsamości regionu, współczesnych technologiach, kierunkach rozwoju przemysłu oraz ścieżkach zawodowych młodych ludzi. Mamy nadzieję, że spotkania staną się dla nauczycieli inspiracją do działań w obszarze edukacji lokalnej, humanistycznej i technicznej.

Spotkanie dla seniorów 14/11/2025

Pierwsze z zaplanowanych spotkań dla seniorów zorganizowano we współpracy z Centrum Integracji Międzypokoleniowej 14 listopada 2025. Poświęcone zostało jednemu z najstarszych i najbardziej fascynujących zjawisk w dziejach ludzkości — ogniowi. Prowadzącym wykład był dr Jacek Kurek, który zabrał uczestników w pełną pasji opowieść o tym, jak na przestrzeni epok ogień zmieniał świat ludzi. Mówił o jego roli w narodzinach cywilizacji, o symbolach i znaczeniach, jakie mu przypisywano, a także o emocjach, które wzbudza do dziś. Szczególnie poruszającym elementem spotkania były wspomnienia związane z hutami — ich niezwykłym światłem, potężnym hałasem i drganiem powietrza, które na trwałe zapisały się w pamięci wielu mieszkańców Chorzowa.

Spotkanie dla seniorów 09/12/2025

Drugie w ramach Akademii Liderów Dziedzictwa Hutniczego spotkanie z seniorami odbyło się we wtorek 9 grudnia w auli Centrum Kształcenia Ustawicznego Ekonomistów im. Ludwika Krzywickiego. Zorganizowano je dla Słuchaczy Górnośląskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Chorzowie.  Wzięli oni udział w  wkładzie dr. Jacka Kurka „Nokturn z płomieniem w tle”.

Osią wystąpienia była metafora ognia – żywiołu, który daje ciepło i życie, chroni i jednoczy, ale potrafi być także niebezpieczny i nieprzewidywalny. Prelegent odwoływał się do malarskich i muzycznych nokturnów, w których światło płomienia wyłania się z mroku, budując napięcie między bezpieczeństwem a zagrożeniem, ciszą a energią.

W tej opowieści szczególnie wyraźnie wybrzmiewał kontekst hutniczego miasta, gdzie ogień od zawsze był siłą sprawczą – źródłem pracy, rozwoju i tożsamości, ale też żywiołem wymagającym szacunku. Atmosfera półmroku w auli tylko wzmocniła przekaz wykładu, pozwalając skupić się na sensach ukrytych między światłem a cieniem.

Warsztaty dla rodzin z dziećmi

22 i 23 listopada w Muzeum Hutnictwa w Chorzowie odbyły się warsztaty rodzinne, towarzyszące nowej odsłonie  „Szychta z kowalem”. Uczestnicy wzięli udział w czterech różnorodnych warsztatach nawiązujących do tradycji hutniczych.

🔸 „HUTNICZE OPOWIEŚCI”
Uczestnicy odkrywali dawne historie, anegdoty i legendy związane z hutnictwem. Wspólnie tworzyli własne opowieści inspirowane hutnictwem, życiem pracowników hut, lokalnych tradycji oraz elementami wystawy stałej. Zajęcia rozwijały kreatywność, narrację i wyobraźnię.

🔸 HUTNICZA DUMA – czyli jak na lodówce przypiąć element dziedzictwa niematerialnego
Rodziny własnoręcznie tworzyły magnesy inspirowane hutniczym dziedzictwem. Uczestnicy korzystali z szablonów, motywów industrialnych i materiałów plastycznych, przygotowując unikatowe, pamiątkowe magnesy.

🔸 „MAŁY ŚLUSARZ”
Dzieci i dorośli uczyli się podstaw pracy ślusarza. Przygotowywali od podstaw śrubokręty, poznając specyfikę rzemiosła i zasady bezpiecznej pracy z narzędziami. Każdy z uczestników mógł zabrać do domu stworzony przez siebie, w pełni funkcjonalny śrubokręt.

🔸 „BOMB- KA DZIEDZICTWA!”
W ostatnim warsztacie uczestnicy – inspirując się wystawą stałą i detalami industrialnymi – tworzyli własne bombki dziedzictwa. Wykorzystywali motywy hutnicze, struktury materiałów i charakterystyczne elementy dwóch chorzowskich hut, nadając im formę świątecznych ozdób.

Weekendowe warsztaty w Muzeum Hutnictwa w Chorzowie pozwoliły rodzinom twórczo i aktywnie poznawać lokalne dziedzictwo hutnicze, rozwijając jednocześnie umiejętności manualne i techniczne. Spotkania sprzyjały integracji międzypokoleniowej oraz budowały poczucie więzi z historią regionu, przynosząc uczestnikom satysfakcję, radość i większą świadomość kulturową.

MATERIAŁY EDUKACYJNE

W 2025 roku opracowano materiały edukacyjne dla dzieci 5–7 lat Kuźnia Mistrzów – Akademia Liderów Dziedzictwa Hutniczego. Publikacja przygotowana przez prof. Jacka Pieprzycę, Anetę Jokisz, Alicję Podstolec i Patryka Strojewskiego łączy elementy edukacyjne z aktywnościami praktycznymi i twórczymi, dzięki czemu najmłodsi mogą uczyć się poprzez zabawę, eksperymentowanie i tworzenie.

W materiałach znalazły się:

– Bajka pełna iskier: „Wujek Wiluś i Tajemnica Złotego Klucza” – opowieść z elementami przygody, zagadki i hutniczej magii, która inspiruje dzieci do dalszego odkrywania świata przemysłu oraz  nawiązujące do niej zadania rozwijające wyobraźnię, logiczne myślenie i zdolności manualne.

Doświadczenia z błyskiem – proste eksperymenty naukowe, które pokazują dzieciom ciekawe zjawiska fizyczne i chemiczne w bezpieczny i atrakcyjny sposób.

Składaj, klej i twórz – zadania konstrukcyjne, pozwalające dzieciom budować, łączyć i tworzyć własne konstrukcje, rozwijając zdolności techniczne i wyobraźnię przestrzenną.

Dyplom Akademii Liderów Dziedzictwa Hutniczego – symboliczne podsumowanie osiągnięć – dzieci zdobywają dyplom po wykonaniu wszystkich zadań, co motywuje i wzmacnia poczucie sprawczości.

Wywiady pogłębione

Rozmowy z depozytariuszami – osobami bezpośrednio zaangażowanymi w podtrzymywanie i przekazywanie tradycji hutniczych – stanowią bezcenne źródło wiedzy o tym, jak wyglądało życie hutników, hutniczych rodzin a często też hutniczych miast.  Zarejestrowane relacje obejmują wspomnienia, wiedzę, doświadczenia i emocje związane z praktykowaniem tradycji, ukazując ich znaczenie zarówno w wymiarze indywidualnym, jak i wspólnotowym.

TRADYCJE HUTNICZE. Realizacja planu ochrony

Realizacja: 2024 r.

Zadanie jest konsekwencją prac nad wpisem tradycji hutniczych na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, realizowanych w roku 2023. Inicjatywa zakłada realizację postulatów zawartych w planie ochrony, powstałych na drodze konsultacji z depozytariuszami zaangażowanymi w proces wpisu. Wśród propozycji ze strony społeczności hutniczej pojawiły się kompleksowe działania dokumentacyjne i archiwizacyjne, regularne spotkania przedstawicieli środowiska w celu integracji potencjałów, konkretne działania edukacyjne i popularyzatorskie skierowane do dzieci i młodzieży oraz kultywowanie zwyczajów związanych z obchodami Dnia Hutnika w celu zachowania żywotności obrzędów. Aktywności planowane w 2024 r. pozwolić mają na międzypokoleniową transmisję wiedzy i pamięci, wzmocnienie postaw tożsamościowych, a przede wszystkim na przetrwanie kultury hutniczej, która obecnie zanika wraz z erą przemysłu ciężkiego. Zadanie wspiera proces budowania społeczności wokół Muzeum Hutnictwa.

Zadanie powstało w efekcie konsultacji społecznych, będących elementem procesu wpisu tradycji hutniczych i obchodów Dnia Hutnika na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Aktywności realizowane w roku 2023 w ramach projektu „Tradycje hutnicze – ochrona i popularyzacja” – wsparte przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – umożliwiły kompleksową analizę potrzeb środowiska hutniczego. Co ciekawe w staraniach o wpis udział wzięli przedstawiciele województw: śląskiego, dolnośląskiego, małopolskiego, opolskiego oraz mazowieckiego, co pozwoliło na integrację środowisk i wzmocnienie starań o rozwój „wspólnej sprawy”.

Wnikliwa analiza żywotności fenomenu kultury hutniczej wykazała, iż świętem najbardziej jednoczącym przedstawicieli społeczności hutniczej po dziś dzień jest Dzień Hutnika. Obchody tegoż święta stały się zatem najważniejszym elementem roku wokół którego staramy się budować wspólnotę. Depozytariusze wskazali potrzebę interpretacji obrzędów, tak by poza ich kultywowaniem móc nadać im nowe konteksty, symbole, znaczenia – wszystko to by zjawiska przetrwały, wpływały na rozwój postaw tożsamościowych mieszkańców i wspierały rozwój tejże społeczności. Poczynione działania badawcze i ekspertyzy, ankiety środowiskowe, konsultacje, warsztaty, aktywności upowszechnieniowe i integracyjne, które zrealizowaliśmy w roku 2023 pomogły nam w opracowaniu kompleksowego planu ochrony, który stanowi część wniosku o wpis. Jest on efektem współpracy byłych i obecnych pracowników zakładów oraz ich bliskich, przedstawicieli firm nadal działających w branży stalowej i koksowniczej, prywatnych przedsiębiorców, przedstawicieli związków i stowarzyszeń, obserwatorów życia branży hutniczej, przedstawicieli środowiska akademickiego oraz duchownych, animatorów kultury, badaczy, etnografów, dziennikarzy i obserwatorów życia Górnego Śląska, a także mieszkańców, którym bliskie są sprawy lokalnego dziedzictwa kulturowego.

Wśród najważniejszych propozycji ze strony społeczności pojawiły się dalsze kompleksowe działania dokumentacyjne i archiwizacyjne, regularne spotkania przedstawicieli środowiska w celu integracji potencjałów, konkretne działania edukacyjne i popularyzatorskie skierowane do dzieci i młodzieży (nowe konteksty, formy, modele, znaczenia, środki wyrazu, materiały edukacyjne) oraz kultywowanie zwyczajów związanych z obchodami Dnia Hutnika w celu zachowania żywotności obrzędów.

Dotychczas zrealizowane aktywności wykazały potrzebę większego angażowania w działania młodzieży ze względu na realne braki kadrowe w branży. Zarówno uczelnie wyższe jak i działające zakłady zmagają się z brakiem młodych ludzi, którzy zainteresowani byliby metalurgią, informatyką przemysłową czy materiałoznawstwem. Potrzebna jest zmiana wizerunkowa branży, szeroka kampania informacyjna wśród młodych, działania edukacyjne oraz popularyzatorskie, które pozwolą dotrzeć do młodych, przedstawić im perspektywy zawodowe w sposób atrakcyjny. Hutnicze dziedzictwo materialne i niematerialne jest istotnym zasobem, który wpływać może na stan wiedzy, pobudzać emocje związane z potrzebą ochrony zjawisk, ale i stymulować kreatywność związaną z transferem międzypokoleniowym.

Planowane aktywności wzmocnić mają rozpoczęty już długofalowy proces odzyskiwania przez mieszkańców Chorzowa poczucia dumy lokalnej z własnego dziedzictwa. Tradycje hutnicze na tym terenie obecne są od ponad 220 lat. Wraz z procesem prywatyzacji i upadkiem zakładów obrzędy, tradycje i długoletnia spuścizna pozostawione zostały bez wsparcia i opieki. Przetrwały tylko dzięki najbardziej zaangażowanym społecznikom, których praca zasługuje na docenienie. To oni stali się ambasadorami sprawy. Dziś wymagają realnej pomocy organizacyjnej oraz finansowej. Zadanie to realna odpowiedź na konkretny deficyt w obszarze zagospodarowania niematerialnego dziedzictwa hutniczego. Bez konsekwentnych działań dokumentacyjnych, badawczych, edukacyjnych i upowszechnieniowych Muzeum stanie się skansenem, a nadal żywa obrzędowość zaniknie.

SPOTKANIA DEPOZYTARIUSZY

Pierwsze spotkanie 11/07/2024

Drugie spotkanie 20/09/2024

Trzecie spotkanie 29/10/2024

RELACJE FILMOWE

DOFINANSOWANIE

Logotyp Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Biały orzeł z żółtą koroną i nogami.
Proces wpisu tradycji hutniczych na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego

Całkowita wartość zadania 50 188,20 zł

Pozyskane dotacje 40 000,00 zł

SPOTKANIA DEPOZYTARIUSZY

11.07.2024 (CZWARTEK) | MUZEUM HUTNICTWA W CHORZOWIE, UL. METALOWCÓW 4A | GODZ. 11.00

Za nami spotkanie depozytariuszy wpisu tradycji hutniczych z przedstawicielami mediów. 

W związku z wpisem tradycji hutniczych i obchodów Dnia Hutnika na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego w dniu 11 lipca 2024 r. przedstawiciele depozytariuszy spotkali się w Muzeum Hutnictwa z dziennikarzami z regionu.

O tym jakie znaczenie wpis ma dla mieszkańców Chorzowa, jego wymiarze emocjonalnym i strategicznym, a także o kolejnych wyzwaniach z nim związanych opowiedzieli Jacek Króliczek, zastępca Prezydenta Miasto Chorzów, prof. dr hab. inż. Agnieszka Kopia, Dziekan Wydziału Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Katarzyna Stężały – Przywara, Dyrektor Handlowy Huta Pokój Profile (Grupa Kapitałowa Węglokoks), mgr inż. Dariusz Chmiel Koordynator Sekcji Badań i Rozwoju w Węglokoks S.A. oraz Główny Specjalista w Dziale Zarządzania Projektami Strategicznymi, (Grupa Kapitałowa Węglokoks), Stefania Penkała, emerytowana pracowniczka Huty „Batory”, Maciej Zieliński, Pełnomocnik Prezydenta ds. Promocji i Kultury i Marlena Hermanowicz, koordynatorka wpisu w Muzeum Hutnictwa, kierownik Działu Edukacji i Interpretacji Dziedzictwa.

Działanie realizowane jest w ramach zadania pn. „Tradycje hutnicze. Realizacja planu ochrony”. Zyskało ono wsparcie finansowe ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

29.10.2024 (WTOREK) | MUZEUM HUTNICTWA W CHORZOWIE, UL. METALOWCÓW 4A | GODZ. 14.00

ZAPRASZAMY NA SPOTKANIE DEPOZYTARIUSZY TRADYCJI HUTNICZYCH. GRUPA MA FORMUŁĘ OTWARTĄ

Spotkanie zaplanowane na 29 października br.  potrwa około 2 godzin. W jego trakcie omówimy plany i działania związane z projektem Akademii Liderów Dziedzictwa Hutniczego, kształt przyszłorocznych Targów Pracy i Edukacji dla Młodzieży ROZPALAMY NOWY OGIEŃ oraz działania związane z obchodami Dnia Hutnika 2025.

Spotkanie jest częścią projektu „Tradycje hutnicze – realizacja planu ochrony” realizowanego przez Muzeum Hutnictwa w Chorzowie w roku 2024. Zadanie dofinansowane jest ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Inicjatywa jest kontynuacją działań prowadzonych w roku 2023 w ramach projektu „Tradycje hutnicze – ochrona i popularyzacja”. W jego wyniku powstała grupa depozytariuszy tradycji hutniczych reprezentujących województwa: śląskie, opolskie, małopolskie, dolnośląskie oraz mazowieckie, która wypracowała wspólnie treści do wniosku o wpis tradycji hutniczych i obchodów Dnia Hutnika na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Jednym z postulatów grupy była chęć kontynuacji spotkań integrujących środowisko hutnicze w kolejnych latach w ramach realizowanego planu ochrony.

Zapisy na spotkanie prowadzimy do 25 października 2024 r.

Więcej informacji i zapisy:

Marlena Hermanowicz
Kierownik Działu Edukacji i Interpretacji Dziedzictwa
mhermanowicz@muzeumhutnictwa.pl, nr tel.: 48 694 922 174

Dane osobowe

Zapisując się na spotkanie telefonicznie lub wysyłając do nas zgłoszenie mailowe oświadczają Państwo, że zapoznali się z klauzulą informacyjną dotyczącą przetwarzania danych osobowych dostępną na naszej stronie internetowej pod adresem https://muzeumhutnictwa.pl/daneosobowe/

FLORIANFEST 2024

FLORIANFEST 2024 w Muzeum Hutnictwa

POCHÓD LUDZI OGNIA

Pochód Ludzi Ognia, 2024

OBCHODY DNIA HUTNIKA 2024

OBCHODY DNIA HUTNIKA. POLITECHNIKA ŚLĄSKA.

OBCHODY DNIA HUTNIKA 2024

OBCHODY DNIA HUTNIKA 2024. POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA.

OBCHODY DNIA HUTNIKA 2024

OBCHODY DNIA HUTNIKA 2024. HUTA BANKOWA.

SPEKTAKLE W HUCIE

HIP, HIP, HUTTA!
CZY WIDZISZ TO POMARAŃCZOWE ŚWIATŁO?
PRÓBA DO SPEKTAKLU "HIP, HIP, HUTTA!"
PRÓBA DO SPEKTAKLU "CZY WIDZISZ TO POMARAŃCZOWE ŚWIATŁO ?"

WYWIADY Z DEPOZYTARIUSZAMI

TRADYCJE HUTNICZE. OCHRONA I POPULARYZACJA

Realizacja: 2023 r.

Inicjatywa zakłada ochronę oraz popularyzację hutniczych tradycji, które ugruntowały tożsamość Górnego Śląska. Obecnie obyczaje te zanikają wraz ze zmierzchem ery przemysłu ciężkiego. W odpowiedzi w roku 2023 planujemy dokumentację i archiwizację zjawisk z zakresu niematerialnego dziedzictwa hutniczego oraz ich upowszechnienie.

Przygotowane ekspertyzy, przeprowadzone konsultacje społeczne, zrealizowane warsztaty i działania twórcze pomóc mają we wpisaniu tradycji hutniczych na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa. Naszym celem jest kultywowanie pamięci, jej twórcza reinterpretacja, integracja potencjałów. Wszystko to by pozwolić kulturze hutniczej trwać, a mieszkańców regionu wspierać w pielęgnowaniu swojej tożsamości. Aktywności rozwijać mają w uczestnikach nowe kompetencje kulturowe,które wzmocnią potencjał lokalnego kapitału społecznego. Zadanie znacznie poszerzyć ma standardową działalność Muzeum, pozwalając na pozyskanie nowych zaangażowanych członków wspólnoty wokół instytucji.

SPOTKANIA DEPOZYTARIUSZY

Pierwsze spotkanie 27/06/2023

Drugie spotkanie 26/09/2023

Trzecie spotkanie – 17/10/2023

Czwarte spotkanie – 20/11/2023

Piąte spotkanie – 12/12/2023

Szóste spotkanie – 20/02/2024

Relacje filmowe

Pochód ludzi ognia